Recht op informatie

De politie en het Openbaar Ministerie hebben de taak om duidelijke en relevante informatie aan het slachtoffer te verstrekken.

1. Politie
2. Openbaar Ministerie
3. Slachtofferhulp Nederland

Politie

De politie is vaak de eerste instantie waar een slachtoffer mee in aanraking komt. Als het slachtoffer aangifte doet, wordt hij door de betrokken politiefunctionaris geïnformeerd over de politieprocedure die hierop volgt. Ter aanvulling van de mondelinge informatie, krijgt hij meestal ook een brochure mee waarin het een en ander nader wordt uitgelegd. Veel politiekorpsen maken ook gebruik van een aangiftemap.

1. Informatie over het verloop van de zaak
In eerste instantie krijgt het slachtoffer algemene informatie over de gang van zaken na de aangifte. Hoe verloopt de zaak verder en wat gebeurt er met de aangifte? Het is belangrijk dat de politie bij de aangifte al vraagt of het slachtoffer op de hoogte wil worden gehouden over het verloop van zijn zaak en of hij schadevergoeding wenst.

2. Informatie over schadevergoeding
De politie informeert het slachtoffer over de verschillende manieren waarop de schade verhaald kan worden op de dader. Bij ernstige misdrijven moet ook gewezen worden op de mogelijkheden van het Schadefonds Geweldsmisdrijven en het Waarborgfonds Motorverkeer (wanneer de schade in het verkeer is geleden).

3. Informatie over hulpverlenende instanties
Het slachtoffer moet ook informatie krijgen over de hulpverlenende organisaties zoals Slachtofferhulp Nederland en het Juridisch loket. Ook wordt gevraagd of hij er bezwaar tegen heeft dat zijn gegevens worden doorgegeven aan Slachtofferhulp Nederland.

4. Informatie over preventie
De politie zal, afhankelijk van de zaak, advies geven ter voorkoming van soortgelijke overtredingen en misdrijven in de toekomst (bijvoorbeeld over inbraakpreventie).

5. Informatie over de voortgang van het onderzoek
De politie informeert het slachtoffer over de voortgang van het onderzoek. Het slachtoffer kan aanvullende, voor het onderzoek relevante, informatie hebben voor de politie. Tevens kan het slachtoffer vragen hebben m.b.t. het onderzoek. Het slachtoffer kan met de aanvullende informatie en vragen terecht bij het speciaal daartoe opgerichte Slachtoffer Informatie Loket.

Daarnaast kan de politie de volgende informatie verstrekken:

• De naam van de verbalisant die belast is met het onderzoek;
• Onder bepaalde voorwaarden, de personalia van de verdachte (volgens de Wet op de persoonsregistratie is de direct benadeelde bevoegd en gerechtigd hiernaar te informeren). Personalia worden pas gegeven als het onderzoek is afgerond en als de verdachte bekend is. Deze informatieverstrekking is geregeld in art 16 lid 2 van de Wet op de Politieregisters: “Uit een politieregister kunnen op verzoek antecedenten worden verstrekt aan benadeelden van strafbare feiten voor zover zij deze behoeven om in rechte voor hun belangen op te komen.” Met andere worden: slachtoffers die schade hebben geleden kunnen, onder bepaalde voorwaarden, gegevens over de dader opvragen om zo hun schade te kunnen verhalen;
• Het nummer van het proces-verbaal van aangifte dat naar het arrondissementsparket is verzonden;
• De datum waarop het proces-verbaal is verzonden naar het parket.

De politie kan slachtoffers doorverwijzen naar Slachtofferhulp Nederland, maar ook zelf nog een keer contact opnemen met het slachtoffer. In het geval dat er meerdere slachtoffers zijn, bijvoorbeeld meerdere slachtoffers van inbraken in een wijk, kan de politie samen met Slachtofferhulp Nederland een informatieavond beleggen voor de betrokkenen. Ook na bijzondere misdrijven waar een hele gemeenschap bij betrokken is, gebeurt dit vaak (denk bijvoorbeeld aan de ontvoering van een kind).

Om slachtoffers zo goed mogelijk te kunnen informeren over hun zaak, heeft de politie samen met het Openbaar Ministerie een loket voor slachtofferinformatie opgericht (Slachtoffer Informatie Loket). Slachtoffers van misdrijven kunnen bij dit loket informatie krijgen over hoe hun zaak ervoor staat.

Informatie over schaderegeling
Bij de politie en op alle arrondissementsparketten zijn (centrale) schadebemiddelaars aangesteld. Als een zaak zich leent voor een schaderegeling treedt de schadebemiddelaar op als intermediair tussen het slachtoffer en de verdachte. Van de zaken die de schadebemiddelaar in behandeling heeft, verzorgt hij ook de informatieverstrekking aan de slachtoffers. Hij gaat in onderhandeling met de verdachte om vóór de zitting een schaderegeling tot stand te brengen.

Naar boven

Openbaar Ministerie

Slachtoffers kunnen bij het Openbaar Ministerie aangeven dat ze op de hoogte willen worden gehouden over het verdere verloop van de strafzaak. Wanneer de verdachte is ingeschreven bij het parket, brengt de officier van justitie het slachtoffer zo snel mogelijk op de hoogte van:

• Een eventuele vervolging;
• de voortgang en de belangrijkste beslissingen en
• in sommige gevallen kan op verzoek (van het slachtoffer) de processtukken worden ingezien. (art 51d Sv).

Slachtoffers van strafbare feiten maken steeds vaker gebruik van bijstand door het Juridisch loket, Slachtofferhulp Nederland of een advocaat. Wanneer dit het geval is, en het parket is hiervan op de hoogte, dan kan de informatieverstrekking ook verlopen via de contactpersoon of de advocaat.

Bij gegevensverstrekking uit het strafdossier door het Openbaar Ministerie aan andere instanties (bijvoorbeeld reclassering) is de Wet Openbaarheid van Bestuur (WOB) van belang. Informatieverstrekking via COMPAS (het automatiseringssysteem van het OM) vindt plaats op grond van art. 18 lid 3 Wet Bescherming Persoonsgegevens (WBP) en de Aanwijzing van het Openbaar Ministerie.

Verstrekking van executie-informatie aan het slachtoffer
Slachtoffers en nabestaanden van ernstige zedendelicten kunnen desgewenst op de hoogte worden gehouden van de voorgenomen vrijlating c.q. schorsing van de detentie van de dader.

Het slachtoffer kan het Openbaar Ministerie schriftelijk verzoeken dat hij deze informatie wil ontvangen. Het Openbaar Ministerie heeft met de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI) afspraken gemaakt over het doorgeven van informatie over belangrijke beslissingen in het executietraject.

Sinds 1 januari 2005 is het mogelijk om aan slachtoffers en nabestaanden van slachtoffers, die dat willen, informatie te verstrekken over het verloop van de tbs-maatregel. Hiervoor is een centraal loket van het OM opgericht: het Landelijk Informatiepunt tbs-verlof. Dit informatiepunt is gevestigd in Arnhem. De parketten vragen slachtoffers of zij informatie willen ontvangen over de tbs-periode. Dit wordt vervolgens doorgegeven aan het landelijk informatiepunt tbs-verlof. Het informatiepunt neemt de gegevens van slachtoffers die informatie wensen op in een database en meldt de informatiebehoefte van het slachtoffer bij de afdeling Individuele Tbs-Zaken (ITZ) van DJI. Het informatiepunt wordt hierop door ITZ en de tbs-klinieken op de hoogte gehouden van het verloop van de tbs. Het informatiepunt zal vervolgens het slachtoffer informeren over:

• opname in een tbs-kliniek;
• verlofmachtigingen (begeleid, onbegeleid, transmuraal en proefverlof);
• ongeoorloofde afwezigheid;
• overlijden van een tbs-gestelde.

Daarnaast ontvangt het slachtoffer informatie over de tbs-verlengingszittingen en de uitspraken van het executerend parket.

Naast het informeren van slachtoffers van tbs-gestelden die na 1 januari 2005 zijn veroordeeld, wordt er ook een inhaalslag gemaakt. Er wordt geprobeerd de gegevens te achterhalen van slachtoffers van tbs-gestelden die reeds voor 1 januari 2005 tot tbs met dwangverpleging zijn veroordeeld. Als dit lukt worden ook die slachtoffers gevraagd of zij alsnog informatie willen ontvangen. Bovendien kunnen slachtoffers ook uit eigen beweging contact opnemen met het informatiepunt. Het Landelijk Informatiepunt tbs-verlof is bereikbaar via 026-3593746.

Naar boven

Slachtofferhulp Nederland

Eén van de taken van Slachtofferhulp Nederland is het verstrekken van informatie over de procedure die volgt op de aangifte, en de emoties die dat met zich mee kan brengen voor slachtoffers. Een medewerker kan aanbieden om mee te gaan naar de politie, het Openbaar Ministerie, de huisarts of een andere instantie. Slachtofferhulp Nederland kan het slachtoffer ook adviseren over de te nemen vervolgstappen, zoals een verzoek bij het Schadefonds Geweldsmisdrijven, helpen bij het verhalen van de schade via de verzekering of het invullen van een voegingsformulier. Slachtofferhulp Nederland beschikt over een sociale kaart voor adequate verwijzing naar juridische belangenbehartigers en andere hulpverleners.

 

Naar boven