Rechten
Slachtoffers van misdrijven hebben inmiddels een behoorlijk aantal rechten gekregen. Deze rechten zijn of worden gedeeltelijk in formele wetten opgenomen, bijvoorbeeld het wetboek van Strafvordering. Tot nu toe zijn veel van deze rechten opgenomen in lagere regelgeving. Er is dus niet één wet die alle rechten voor slachtoffers regelt, de rechten staan verspreid in allerlei wetten en regelingen.
Klachten
Slachtoffers met klachten over de dienstverlening van verschillende instanties kunnen deze klachten op diverse manieren kwijt.
Politie
Slachtoffers kunnen mondeling een klacht indienen bij de politieafdeling van het district waar het voorval heeft plaatsgevonden, of schriftelijk bij de districtschef. Soms is een goed gesprek voldoende om de onvrede weg te nemen. Zo niet, dan wordt een onderzoek gestart. De manier waarop dit onderzoek wordt gedaan is afhankelijk van de aard en inhoud van de klacht.
Normaal gesproken leidt de afdelingschef het onderzoek. Maar bij een zeer ernstige klacht heeft de officier van justitie de leiding. Dit kan bijvoorbeeld ook als een onderzoek door de politie wordt beëindigd terwijl het slachtoffer van mening is dat dit onterecht is.
Elk korps heeft zijn eigen klachtenregeling, meer informatie daarover staat op de intranetsites van de verschillende korpsen. Bij veel korpsen zijn ook folders verkrijgbaar over de klachtenregeling van de politie. Voor meer informatie kan contact worden opgenomen met de voorlichter van het desbetreffende korps.
Openbaar Ministerie
De klachtenregeling van het Openbaar Ministerie is bestemd voor klachten over de bejegening door medewerkers. Daarbij kan gedacht worden aan slechte telefonische bereikbaarheid, het niet correct behandelen van vragen of het niet op tijd beantwoorden van brieven.
Het is niet mogelijk om te klagen over juridische beslissingen van het Openbaar Ministerie. Bijvoorbeeld wanneer de officier van justitie besluit om een de zaak niet voor de rechter te brengen of wanneer de officier van justitie een transactie aanbiedt. Voor deze klachten bestaan verschillende wettelijke regelingen waarop een beroep kan worden gedaan. Meer informatie over deze wettelijke regelingen kan worden opgevraagd bij het parket, Slachtofferhulp Nederland, een Juridisch loket of een advocaat.
Klachten kunnen worden gestuurd naar het parket of bureau waarover de klacht gaat. Klachten over het (parket-)hoofd of over medewerkers van het parket-generaal, kunnen worden ingediend bij het College van procureurs-generaal. Klachten over leden van het College van procureurs-generaal kunnen worden ingediend bij de minister van Justitie.
Het is niet mogelijk om tegen het besluit van het (parket-)hoofd in beroep te gaan. Het is dan alleen nog mogelijk om een klacht in te dienen bij de Nationale Ombudsman of de commissies voor de verzoekschriften van de Eerste en Tweede Kamer.
Slachtofferhulp Nederland
Slachtofferhulp Nederland is een organisatie die zichzelf kritisch wil bezien. Daar hoort de mogelijkheid bij om een klacht in te kunnen dienen. Slachtoffers die niet tevreden zijn over de begeleiding/hulpverlening van een van de medewerkers (vaste krachten en vrijwilligers) kunnen een klacht indien bij de ambtelijk secretaris van Slachtofferhulp Nederland. Een klacht kan worden ingediend door:
- de cliënt
- zijn wettelijk vertegenwoordiger
- zijn nabestaanden
- personen die door de cliënt zijn gemachtigd.
Klachten kunnen uiterlijk binnen een half jaar na beëindiging van de hulpverlening worden gemeld bij de ambtelijk secretaris. Dit kan mondeling en schriftelijk. Adres: Slachtofferhulp Nederland, t.a.v. de ambtelijk secretaris, Postbus 14208, 3508 SH Utrecht.
De ambtelijk secretaris beoordeelt niet zelf de klacht, maar begeleidt de behandeling daarvan. De klacht wordt in principe eerst naar de regio gestuurd om de regio de gelegenheid te bieden om de zaak met de betrokkenen op te lossen. Lukt dit niet dan kan de klacht alsnog aan een onafhankelijke klachtencommissie worden voorgelegd. De klachtencommissie heeft tot taak:
- te beslissen over de ontvankelijkheid van de klacht;
- te beslissen of een klacht al dan niet geheel of gedeeltelijk gegrond is;
- de beslissing van de klachtencommissie gemotiveerd en schriftelijk vast te leggen en mede te delen aan de klager en de regiodirecteuren van Slachtofferhulp Nederland en den algemeen directeur van Slachtofferhulp Nederland een afschrift van de beslissing te zenden;
- het doen van aanbevelingen aan de regiodirecteur.
Schadefonds Geweldsmisdrijven
Slachtoffers die een klacht hebben over de manier waarop zij door het Schadefonds Geweldsmisdrijven zijn behandeld, kunnen gebruik maken van de klachtenregeling Schadefonds Geweldsmisdrijven. Klachten kunnen telefonisch of schriftelijk worden aangegeven. De directeur van het Schadefonds Geweldsmisdrijven draagt de eindverantwoordelijkheid voor de interne afhandeling van alle klachten. Slachtoffers die na de behandeling van een klacht door het bureau nog steeds ontevreden zijn, kunnen een klacht indienen bij de Nationale Ombudsman.
Slachtoffers die het niet eens zijn met de beslissing van het Schadefonds kunnen binnen zes weken een bezwaarschrift indienen bij de Commissie Schadefonds Geweldsmisdrijven (Postbus 1947, 2280 DX Rijswijk). Zij worden dan in de gelegenheid gesteld om tijdens een hoorzitting hun bezwaar mondeling toe te lichten. De Commissie neemt hierna een nieuwe beslissing. Mocht het slachtoffer het wederom niet eens zijn met deze beslissing, dan kan hij binnen zes weken na verzending van de beslissing een gemotiveerd verzoekschrift indienen bij: De Strafgriffie van het Gerechtshof, Paleis van Justitie 1, k1116, Postbus 20302, 2500 EH Den Haag.
Juridisch Loket
Slachtoffers kunnen een klacht indienen bij het Juridisch loket over de manier waarop zij door een Juridisch loket zijn behandeld. Slachtoffers die niet tevreden zijn over de dienstverlening van het Juridisch loket kunnen bij de directeur een klacht bij indienen. De directeur kan zowel schriftelijk als telefonisch worden benaderd.
Bij de klachtencommissie van het Juridisch loket kunnen klachten worden ingediend over de manier waarop een zaak door de juristen van een Juridisch loket is behandeld. Bijvoorbeeld als een slachtoffer van mening is dat er een verkeerd advies is gegeven, dat termijnen zijn overschreden of dat de zaak onvoldoende deskundig is behandeld. De secretaris van de klachtencommissie kan slachtoffers helpen bij het formuleren van de klacht. Slachtoffers kunnen zich ook door iemand anders laten vertegenwoordigen. Waar een slachtoffer zijn klacht moet indienen, is afhankelijk van het ressort waarin het Juridisch loket ligt.
Het is niet mogelijk om te klagen over het beleid van het Juridisch loket of over zaken die vastliggen in de Wet op de Rechtsbijstand. Slachtoffers kunnen dus geen beklag doen over de hoogte van de eigen bijdrage of over de openingstijden van het Juridisch loket.