Voegen strafproces
Als iemand een strafbaar feit pleegt, is hij in principe zelf aansprakelijk voor de daarbij door hem veroorzaakte schade. Wordt de verdachte opgespoord dan kan de politie of de officier van justitie proberen een schaderegeling te treffen tussen het slachtoffer en de verdachte. Een van de manieren om schade vergoed te krijgen is door te voegen in het strafproces. Een belangrijk recht voor het slachtoffer.
Vonnis
Uiteindelijk zal de rechter tot een vonnis komen. De rechter heeft een aantal mogelijkheden.
- Schadevergoedingsmaatregel wordt opgelegd
De verdachte kan een schadevergoedingsmaatregel opgelegd krijgen. Hieraan is een vervangende hechtenis verbonden wanneer er geen betaling plaatsvindt. De officier van justitie zorgt er voor dat de schadevergoedingsmaatregel wordt uitgevoerd. Bij een succesvolle schadevergoedingsmaatregel krijgt het slachtoffer het toegekende bedrag (na ontvangst van de dader) na enige tijd via het Centraal Justitieel Incassobureau automatisch op zijn bank- of girorekening gestort.- Toewijzing vordering
Als de rechter de vordering toewijst, moet het slachtoffer de veroordeelde schriftelijk vragen om aan het vonnis te voldoen. Hij stelt hem hierbij een redelijke termijn. Betaalt de veroordeelde niet binnen deze termijn, dan kan het slachtoffer een deurwaarder inschakelen. - Afwijzen vordering voeging (1e aanleg)
Als de rechter de schadevergoeding afwijst, heeft het slachtoffer twee mogelijkheden:
- Toewijzing vordering
1. Als het OM in hoger beroep gaat dan gaat de vordering automatisch mee (art. 421 Sv), het slachtoffer krijgt daarvan bericht.
2. Als het OM niet in hoger beroep gaat dan kan het slachtoffer hoger beroep bij de civiele rechter aantekenen (art. 421 Sv), dat moet binnen drie maanden en er moet sprake zijn van een vordering van meer dan € 1.750,-.
- Gedeeltelijk niet ontvankelijk
De rechter kan in zijn vonnis een gedeelte van de vordering niet ontvankelijk verklaren. Dit kan gebeuren in zaken waarbij de vordering te ingewikkeld is. De rechter zal dan een uitspraak doen over het eenvoudige deel van de schade. Het gecompliceerde deel van de vordering kan het slachtoffer dan alsnog vorderen in een civiele procedure.
- Niet ontvankelijk (1e aanleg)
Als de rechter de zaak niet ontvankelijk verklaart, zijn er twee mogelijkheden:
1. Als het OM in hoger beroep gaat, kan het slachtoffer opnieuw aangeven zich te willen voegen.
2. Als het OM niet in hoger beroep gaat, kan het slachtoffer een civiele procedure starten (in 1e aanleg).
Bijzondere voorwaarde van schadevergoeding bij vonnis
De strafwet biedt de mogelijkheid dat de rechter een bijzondere voorwaarde tot schadevergoeding bij een (gedeeltelijk) voorwaardelijk vonnis oplegt. Door de verruiming van de voegingsmogelijkheden in het strafproces en in het bijzonder de invoering van de schadevergoedingsmaatregel is het belang van deze mogelijkheid klein geworden. Groot nadeel van deze mogelijkheid is dat als de dader de voorwaarde niet nakomt het OM een vordering tenuitvoerlegging voorwaardelijk deel van de vrijheidsstraf zal moeten indienen bij de rechter om de dader mogelijk alsnog te dwingen te betalen.