Organisaties
Er zijn verschillende organisaties die zich bezighouden met slachtofferzorg. Zij begeleiden het slachtoffer tijdens het traject dat deze doorloopt in de strafrechtketen. Ook de nabestaanden, getuigen en betrokkenen kunnen gebruik maken van de diensten van sommige van deze organisaties.
Schadefonds Geweldsmisdrijven
Het Schadefonds Geweldsmisdrijven, onderdeel van het ministerie van Justitie, wordt beheerd door een onafhankelijke commissie en is opgericht om slachtoffers van opzettelijk gepleegde ernstige geweldsmisdrijven een financiële vergoeding te geven voor het lichamelijke en psychische letsel dat ze hebben opgelopen. Voorbeelden van deze geweldsmisdrijven zijn diefstal met geweld, straatroof, mishandeling, bedreiging met een wapen, verkrachting, huiselijk geweld, stalking en incest.
Het Schadefonds keert uit als er sprake is van letselschade. Dit betekent dat er een direct verband moet bestaan tussen het bij het geweldsmisdrijf opgelopen letsel en de daaruit ontstane schade. Het gaat hierbij om een eenmalige uitkering voor het psychische leed dat slachtoffers is aangedaan, ook wel smartengeld genoemd. Dit is de immateriële schade. Daarnaast geeft het Schadefonds ook een eenmalige uitkering voor de financiële kosten, die een slachotffer als gevolg vna het bij het misdrijf opgelopen letsel heeft gehad, bijvoorbeeld medische kosten, reiskosten of verlies van arbeidsvermogen. Dit is de materiële schade. Omdat het gaat om een tegemoetkoming in de kosten, betekent dit dat in de meeste gevallen de schade niet volledig wordt vergoed.
Voorwaarden
Om voor een uitkering uit het Schadefonds in aanmerking te komen, moet aan de volgende criteria worden voldaan:
- men moet slachtoffer zijn
- van een geweldsmisdrijf
- dat door een ander opzettelijk is gepleegd
- in Nederland (de wet geldt dus ook voor buitenlanders die in Nederland slachtoffer van een geweldsmisdrijf zijn geworden)
- als gevolg waarvan ernstig (lichamelijk en/of geestelijk) letsel is opgelopen
- dat niet op een andere manier kan worden vergoed
- of door het slachtoffer zonder bezwaar zelf kan worden gedragen
-
terwijl de schade niet mede aan het slachtoffer te wijten is.
Ook nabestaanden en slachtoffers van shockschade kunnen (onder bepaalde voorwaarden) in aanmerking komen voor een uitkering.
Aanvraagformulier
Een eenmalige uitkering uit het Schadefonds Geweldsmisdrijven kan worden aangevraagd door het invullen van het aanvraagformulier. Dit formulier kan schriftelijk of telefonisch worden opgevraagd. Het formulier is ook via de website van het Schadefonds te downloaden. Slachtofferhulp Nederland kan helpen bij het invullen van het formulier.
Nabestaanden
Ook de directe nabestaanden (echtgenoot, partner, kinderen) van iemand die door een opzettelijk gepleegd geweldsmisdrijf om het leven is gekomen, kunnen een eenmalige uitkering uit het Schadefonds Geweldsmisdrijven krijgen. Het gaat dan om schade als begrafenis-/crematiekosten. Wanneer de materiële schade op andere wijze wordt vergoed, bijvoorbeeld via een begrafenisverzekering, dan is een uitkering niet mogelijk.
Als de nabestaanden financieel afhankelijk waren van het overleden slachtoffer, dan kunnen zij door het overlijden minder geld voor hun levensonderhoud overhouden. Voor deze schade kan ook een uitkering worden aangevraagd. Nabestaanden kunnen geen uitkering voor immateriële schade uit het Schadefonds krijgen.
Shockschade
Onder shockschade wordt verstaan: de gezondheidsschade die het gevolg is van de waarneming van of de confrontatie met de gevolgen van een geweldsmisdrijf en die zich vertaalt in zowel materiële als immateriële schade. Het Schadefonds kan een uitkering wegens shockschade toekennen aan naasten van overleden of zwaar gewonde slachtoffers die bij het misdrijf aanwezig waren of direct erna met de gevolgen van het misdrijf geconfronteerd werden. Dit is iets anders dan affectieschade. Affectieschade is het verdriet dat wordt veroorzaakt door het verlies van een dierbaar persoon zoals een partner of een kind. Affectieschade komt niet voor een uitkering in aanmerking.
Indieningstermijn
De aanvraag voor een uitkering moet in beginsel ingediend worden binnen drie jaar na de dag waarop het geweldsmisdrijf is gepleegd. Aanvragen die na deze termijn worden ingediend, worden alsnog behandeld als blijkt dat de aanvraag zo spoedig als redelijkerwijs mogelijk was is ingediend, bijvoorbeeld op het moment dat het slachtoffer op de hoogte was van het Schadefonds Geweldsmisdrijven. Voor misdrijven die voor 1 januari 1973 zijn gepleegd, kan geen aanvraag worden ingediend.
Uitkering
Uitkering immateriële schade
De uitkering voor immateriële schade is maximaal € 9.100,-. Bij de bepaling van de hoogte van de uitkering worden acht letselcategorieën gebruikt. Afhankelijk van de aard, de ernst en de gevolgen van het letsel wordt een bedrag uit een bepaalde categorie toegekend.
Uitkering materiële schade
De uitkering voor materiële schade is maximaal € 22.700,-. Voor een aantal schadeposten geldt een vast bedrag of een maximumbedrag.
Slachtoffer geworden in het buitenland
Als een Nederlander in een ander Europees land slachtoffer wordt van een geweldsmisdrijf, dan kan het Nederlandse Schadefonds Geweldsmisdrijven helpen bij het indienen van een aanvraag bij het schadefonds van dat land. Het Nederlandse Schadefonds verzorgt dan de correspondentie. Het buitenlandse fonds is verantwoordelijk voor de beslissing over de aanvraag en voor de betaling van het eventuele schadebedrag. De aanvraag wordt dus volgens de ter plekke geldende landelijke procedures, regels en voorwaarden behandeld. Belangrijk is wel dat het misdrijf op of na 1 januari 2006 is gepleegd en dat het land een lidstaat van de Europese Unie is. Als dit niet het geval is, dan kan het Nederlandse Schadefonds Geweldsmisdrijven de rol van tussenpersoon niet vervullen.
Meer informatie
- Jaarverslag 2007 Schadefonds Geweldsmisdrijven
22-05-2008 | pdf-document, 0.73 MB - Schadefonds Geweldsmisdrijven